Wat is co-creatieve identiteitsontwikkeling bij een zorgfusie?
Co-creatieve identiteitsontwikkeling bij een zorgfusie is een proces waarbij de nieuwe gezamenlijke identiteit niet wordt bedacht door een klein team aan de top, maar samen wordt opgebouwd met medewerkers, leidinggevenden en soms ook cliënten. Het resultaat is een merkidentiteit die van binnenuit gedragen wordt, omdat de mensen die ermee moeten werken er zelf aan hebben bijgedragen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe dit in de praktijk werkt.
Wat maakt identiteitsontwikkeling bij een fusie zo complex?
Identiteitsontwikkeling bij een zorgfusie is complex omdat twee of meer organisaties elk hun eigen geschiedenis, cultuur en waarden meebrengen. Die identiteiten zijn niet zomaar samen te voegen. Medewerkers voelen loyaliteit aan hun oude organisatie en stellen zich terecht de vraag: wie zijn we nu nog, en waar staan we samen voor?
Bij een fusie gaat het niet alleen om het samenvoegen van systemen, processen of gebouwen. De zachte kant, de cultuur, de manier waarop mensen met elkaar en met cliënten omgaan, is minstens zo bepalend voor het succes. Toch wordt juist dit aspect bij veel fusies te laat of te oppervlakkig opgepakt.
De complexiteit zit ook in de timing. Een nieuwe naam en een nieuw logo zijn snel gemaakt, maar een gedeelde identiteit die mensen verbindt en richting geeft, vraagt tijd, gesprek en betrokkenheid. Zonder die basis blijft de fusie op papier bestaan terwijl medewerkers in de praktijk nog steeds twee aparte organisaties beleven.
Hoe werkt een co-creatief identiteitstraject in de praktijk?
Een co-creatief identiteitstraject bij een zorgfusie verloopt in fasen, waarbij steeds wisselende groepen medewerkers, leidinggevenden en soms cliënten actief meedenken en meebouwen. Het proces start met luisteren en begrijpen, en eindigt met een gedeelde identiteit die iedereen herkent en onderschrijft.
In de praktijk ziet zo’n traject er globaal als volgt uit:
- Verkenning en analyse: Wat zijn de waarden, sterktes en cultuurkenmerken van de afzonderlijke organisaties? Wat willen medewerkers behouden en wat mag veranderen?
- Gezamenlijke betekenisgeving: In sessies met gemengde groepen wordt gezocht naar wat de fusieorganisatie verbindt. Wat is de gedeelde missie? Welke waarden gelden voor iedereen?
- Identiteitsformulering: Op basis van de opbrengsten uit de sessies wordt een heldere identiteit geformuleerd: missie, visie, kernwaarden en een bijpassende tone of voice.
- Vertaling naar middelen: De identiteit krijgt vorm in huisstijl, communicatiestijl, werkgeversmerk en interne communicatie.
- Verankering: Medewerkers worden geholpen om de nieuwe identiteit te begrijpen en in hun dagelijks werk tot leven te brengen.
Dit is geen lineair proces. Tussentijdse feedback, bijstelling en nieuwe inzichten horen erbij. Juist die bewegelijkheid maakt het resultaat sterker.
Wie moeten er betrokken zijn bij een co-creatief fusietraject?
Bij een co-creatief fusietraject moeten zowel de bestuurders als de werkvloer betrokken zijn. Een identiteit die alleen van bovenaf wordt bepaald, mist draagvlak. Een identiteit die alleen van onderaf komt, mist richting. De kracht zit in de verbinding tussen beide.
Concreet gaat het om de volgende groepen:
- Bestuur en directie: Zij bepalen de strategische kaders en dragen eindverantwoordelijkheid voor de koers.
- Leidinggevenden op alle niveaus: Zij zijn de brug tussen strategie en werkvloer en spelen een cruciale rol in de verspreiding van de nieuwe identiteit.
- Medewerkers uit verschillende teams en locaties: Zij brengen de praktijkwerkelijkheid in en zorgen voor herkenbaarheid en eigenaarschap.
- Cliënten of bewoners (waar passend): In de zorg en welzijn kan het waardevol zijn om ook de mensen voor wie de organisatie er is te laten meedenken over wat de nieuwe organisatie voor hen moet betekenen.
Betrokkenheid betekent niet dat iedereen over alles beslist. Het gaat erom dat mensen zich gehoord voelen en dat hun inbreng zichtbaar terugkomt in het eindresultaat.
Wat levert co-creatieve identiteitsontwikkeling een zorgorganisatie op?
Co-creatieve identiteitsontwikkeling levert een zorgorganisatie een merkidentiteit op die intern gedragen wordt en extern geloofwaardig overkomt. Medewerkers herkennen zichzelf in de nieuwe identiteit omdat ze er zelf aan hebben bijgedragen, wat direct bijdraagt aan betrokkenheid, trots en werkplezier.
Daarnaast biedt een heldere gedeelde identiteit houvast in een periode van verandering. Het geeft antwoord op vragen als: hoe communiceren we met cliënten? Hoe spreken we als organisatie? Wat mogen mensen van ons verwachten? Die helderheid werkt door in alles, van de website tot het gesprek aan de keukentafel.
Op langere termijn versterkt een krachtige merkidentiteit ook de positie van de organisatie op de arbeidsmarkt. Mensen kiezen bewust voor een organisatie waarvan ze weten waar ze voor staat. Dat is zeker in de zorg, waar de arbeidsmarkt krap is, een concreet voordeel.
Wanneer is het juiste moment om te starten met identiteitsontwikkeling?
Het juiste moment om te starten met identiteitsontwikkeling bij een zorgfusie is zo vroeg mogelijk in het fusieproces, maar niet voordat er voldoende duidelijkheid is over de strategische richting. Wie te vroeg begint, bouwt op drijfzand. Wie te lang wacht, laat een identiteitsvacuüm ontstaan dat gevuld wordt door onzekerheid en geruchten.
In de praktijk betekent dit dat identiteitsontwikkeling het beste parallel loopt aan de strategieontwikkeling. Zodra de contouren van de nieuwe organisatie zichtbaar worden, is het moment om mensen actief te betrekken bij de vraag: wie willen we zijn?
Wacht niet tot alles vaststaat. Een co-creatief traject is juist waardevol in een fase van onzekerheid, omdat het mensen een actieve rol geeft in de toekomst van de organisatie in plaats van ze te laten wachten op beslissingen van anderen.
Hoe verschilt co-creatie van traditionele merkstrategie bij fusies?
Bij traditionele merkstrategie wordt de nieuwe identiteit ontwikkeld door een klein team, vaak bestuur en een extern bureau, en vervolgens gecommuniceerd naar de rest van de organisatie. Bij co-creatie wordt de identiteit samen met de organisatie opgebouwd, waarbij medewerkers actief meedenken en meebeslissen over wie de nieuwe organisatie wil zijn.
Het verschil zit niet alleen in het proces, maar ook in het resultaat. Een traditioneel traject levert sneller een uitgewerkt merkboek op, maar loopt het risico dat medewerkers zich er niet in herkennen. Een co-creatief traject vraagt meer tijd en energie, maar levert een identiteit op die van binnenuit leeft.
Voor zorgorganisaties is dat onderscheid extra relevant. Medewerkers in de zorg zijn gewend om mensgericht te werken en reageren sterk op authenticiteit. Een identiteit die niet aansluit bij hun dagelijkse werkelijkheid wordt snel doorzien en terzijde gelegd. Een identiteit die samen is gebouwd, voelt als de eigen waarheid.
Hoe wij helpen bij identiteitsontwikkeling na een fusie
Bij Einder begeleiden we zorgorganisaties bij het ontwikkelen van een sterke, gedragen merkidentiteit na een fusie of grote verandering. We doen dat altijd co-creatief: samen met de mensen die ertoe doen, van bestuur tot werkvloer.
Ons programma Een merk met kracht en karakter helpt organisaties om missie, visie en waarden te vertalen naar een heldere identiteit met een eigen stem en gezicht. Concreet omvat dit:
- Verkenning van cultuur, waarden en identiteit van de fuserende organisaties
- Co-creatieve sessies met medewerkers, leidinggevenden en waar relevant cliënten
- Formulering van gedeelde missie, visie, kernwaarden en tone of voice
- Ontwikkeling van huisstijl en werkgeversmerk dat aansluit bij wie jullie zijn
- Begeleiding bij de interne verankering van de nieuwe identiteit
We werken veel met organisaties in zorg en welzijn en kennen de thema’s die in deze sector spelen. Wil je weten wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.