Wat is co-creatieve strategieontwikkeling?
Co-creatieve strategieontwikkeling is een aanpak waarbij organisaties hun strategie niet achter gesloten deuren ontwikkelen, maar samen met alle betrokkenen. In plaats van dat alleen het bestuur of management de koers bepaalt, worden medewerkers, klanten, partners en andere stakeholders actief betrokken bij het vormgeven van de toekomst van de organisatie. Deze methode zorgt voor meer draagvlak, betere implementatie en strategieën die echt aansluiten bij de praktijk.
Wat is co-creatieve strategieontwikkeling precies?
Co-creatieve strategieontwikkeling betekent dat je de strategie van je organisatie ontwikkelt samen met de mensen die er daadwerkelijk mee moeten werken. Het verschilt fundamenteel van traditionele strategievorming, waarbij een kleine groep beslissers de richting bepaalt en deze vervolgens communiceert naar de rest van de organisatie.
Bij co-creatie staat samenwerking centraal. Je betrekt verschillende perspectieven, ervaringen en ideeën van alle betrokkenen in het strategieproces. Dit kunnen interne stakeholders zijn zoals medewerkers en afdelingshoofden, maar ook externe partijen zoals klanten, leveranciers of maatschappelijke partners.
Het kernprincipe is dat mensen die betrokken zijn bij het creëren van een strategie, zich meer eigenaar voelen van de uitkomsten. Ze begrijpen beter waarom bepaalde keuzes gemaakt worden en zijn gemotiveerder om deze uit te voeren. Bovendien levert het samenwerken met verschillende perspectieven vaak verrassende inzichten op die je anders zou missen.
Waarom kiezen organisaties voor co-creatieve strategieontwikkeling?
Organisaties kiezen voor co-creatieve strategieontwikkeling omdat het veel meer draagvlak creëert dan traditionele top-down benaderingen. Wanneer mensen meedenken over de richting van hun organisatie, voelen ze zich gehoord en betrokken bij de uitkomsten.
De voordelen zijn duidelijk merkbaar in de praktijk:
- Betere implementatie: Strategieën die samen ontwikkeld zijn, worden sneller en effectiever uitgevoerd
- Meer innovatie: Verschillende perspectieven leiden tot creatievere oplossingen
- Verhoogde betrokkenheid: Medewerkers voelen zich eigenaar van de strategie
- Realistische doelen: Input vanuit de praktijk zorgt voor haalbare ambities
- Sterkere merkpositionering: Een strategie die vanuit verschillende invalshoeken is bekeken, resulteert in een authentiekere merkpositionering
Vooral voor organisaties in de zorg, het onderwijs en de woningsector is co-creatie waardevol. Deze organisaties hebben vaak complexe stakeholdernetwerken en moeten rekening houden met vele verschillende belangen en perspectieven.
Wie betrek je bij co-creatieve strategieontwikkeling?
Bij co-creatieve strategieontwikkeling betrek je alle partijen die invloed hebben op of beïnvloed worden door de strategie van je organisatie. Het gaat niet alleen om interne medewerkers, maar om het complete ecosysteem waarin je organisatie opereert.
Interne stakeholders die je kunt betrekken:
- Medewerkers uit verschillende afdelingen en niveaus
- Leidinggevenden en teamleiders
- Bestuur en directie
- Ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging
Externe stakeholders kunnen zijn:
- Klanten, cliënten of bewoners
- Leveranciers en partners
- Toezichthouders en financiers
- Maatschappelijke organisaties en buurtbewoners
De selectie hangt af van je organisatie en de strategische vraagstukken. Voor een woningcorporatie zijn bewoners en gemeenten essentiële partijen, terwijl een zorgorganisatie vooral cliënten en zorgverzekeraars moet betrekken. Het belangrijkste criterium is: welke partijen hebben kennis, ervaring of belangen die relevant zijn voor de strategische keuzes?
Hoe ziet het proces van co-creatieve strategieontwikkeling eruit?
Een co-creatief strategieproces volgt meestal vijf hoofdfasen die elkaar logisch opvolgen. Elke fase heeft specifieke doelen en werkvormen die de samenwerking tussen alle betrokkenen faciliteren.
Het proces ziet er als volgt uit:
- Voorbereiding en verkenning: Stakeholders identificeren, huidige situatie analyseren en verwachtingen afstemmen
- Gezamenlijke analyse: Samen kijken naar uitdagingen, kansen en trends die relevant zijn voor de organisatie
- Visie en ambities formuleren: Co-creatief bepalen waar de organisatie naartoe wil en wat de kernwaarden zijn
- Strategische keuzes maken: Prioriteiten stellen en concrete doelen afspreken voor de komende periode
- Implementatieplan opstellen: Samen bepalen wie wat gaat doen en hoe de voortgang wordt gevolgd
Tijdens het proces worden verschillende werkvormen ingezet zoals workshops, interviews, online platforms voor input en creatieve sessies. Het is belangrijk dat iedereen zich kan uitdrukken op een manier die bij hen past. Sommige mensen delen liever schriftelijk hun ideeën, anderen hebben juist mondeling veel toe te voegen.
Welke uitdagingen kom je tegen bij co-creatieve strategieontwikkeling?
Co-creatieve strategieontwikkeling brengt specifieke uitdagingen met zich mee die je van tevoren moet onderkennen. De grootste uitdaging is vaak het managen van verschillende verwachtingen en belangen binnen één proces.
Veelvoorkomende obstakels zijn:
- Tijdsinvestering: Co-creatie kost meer tijd dan traditionele strategievorming
- Verschillende belangen: Stakeholders hebben soms tegenstrijdige wensen en prioriteiten
- Complexe groepsprocessen: Veel mensen betrekken kan leiden tot onduidelijkheid of besluiteloosheid
- Communicatie-uitdagingen: Niet iedereen is gewend aan strategische discussies
- Verwachtingenmanagement: Mensen verwachten soms dat al hun input wordt overgenomen
Deze uitdagingen zijn goed te ondervangen met goede voorbereiding, heldere communicatie over het proces en ervaren begeleiding. Het is essentieel om van tevoren duidelijk te maken wat wel en niet mogelijk is, en hoe met verschillende meningen wordt omgegaan. Een goede strategische aanpak houdt rekening met deze dynamieken.
Hoe Einder helpt met co-creatieve strategieontwikkeling
Wij begeleiden organisaties in zorg, onderwijs en wonen bij het ontwikkelen van strategieën die echt leven binnen de organisatie. Onze co-creatieve aanpak zorgt ervoor dat alle relevante stemmen gehoord worden en dat de uiteindelijke strategie breed gedragen wordt.
Onze concrete ondersteuning bestaat uit:
- Stakeholderanalyse en procesontwerp: We bepalen samen wie betrokken moet worden en hoe
- Facilitering van co-creatieve sessies: Ervaren begeleiding van workshops en strategiebijeenkomsten
- Methodieken en tools: Bewezen werkvormen die verschillende perspectieven samenbrengen
- Communicatie en vertaling: Van strategische inzichten naar concrete plannen en communicatie-uitingen
- Implementatiebegeleiding: Ondersteuning bij het uitrollen van de nieuwe strategie
Onze kracht ligt in het verbinden van verschillende werelden binnen jouw organisatie. We zorgen ervoor dat zowel bestuurders als medewerkers, en zowel interne als externe stakeholders, hun bijdrage kunnen leveren aan een strategie waar iedereen achter staat.
Wil je weten hoe co-creatieve strategieontwikkeling jouw organisatie kan helpen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.